1.1.???N tan?mlay?c? nitelikte olmad??? görü?ü ortaya ç?km??t?r(AKAL, 1997:

1.1.???N
TANIMI

 

??, belirli bir i?letme içinde çal??anlar
taraf?ndan i?letme fonksiyonlar?n?n yerine getirilmesine yönelik her türlü
eylemi ifade eder.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Örnek
olarak;

·        
Bir pres tezgah?na i?lenecek levhan?n
yerle?tirilmesi, makinay? çal??t?rmak ve i?lenen parçan? makinadan almak

·        
Muhasebe kay?tlar? tutarak, ücretleri
hesaplamak

·        
Mü?teri sipari?lerini çizelgelemek

·        
Kaliteyi kontrol etmek için ölçümler
yapmak, ölçüm sonuçlar?n? de?erlendirmek

·        
??e al?nacak personel için görü?meler
yapmak

 

??in iki farkl? türü vard?r:

Fiziksel i?: ??i gerçekle?tirecek
ki?inin her türlü yapaca?? fiziksel aktiviteni kapsamaktad?r. Bu fiziksel
aktivite  hem az yorucu fiziksel
faaliyetleri, hem de yo?un kas kullan?m?n? içerebilir.

Zihinsel i?: Bu i? türüne hem fiziksel
aktiviteni, hem de ki?inin yönetme, karar kabul etme, kontrol etme, inceleme
yapma gibi faaliyetleri ait ede biliriz. Makinala?man?n fiziksel i?in türünü
de?i?tirmesi gibi, bilgi ça??na geçi? ile beraber i?letme hayat?nda zihinsel
i?lerin türü ve kapsam? da de?i?mi? ve geni?lemi?tir(KÜÇÜKDEN?Z, 2013: 4-6).

 

1.1.1.      ??
Etüdünün Genel Tan?m?

 

?? etüdü, geli?im yaratmak amac?yla, insan
çal??mas?n? geni? kapsamda inceleyen bir yöntem olup, belirli bir etkinli?i
veya olay? ekonomiklik ve etkenlik yönünden etkileyen bütün kaynaklar? dizgesel
olarak ara?t?rmaya dayal?, özellikle metot etüdü ve i? ölçümü gibi teknikler
için kullan?lan önemli bir terimdir.

Verimlilik ile i? etüdü aras?nda
do?rudan bir ili?ki söz konusudur. Bu sebeple mevcut kaynaklardan sa?lanacak
üretimi art?rmak amac?yla, az ya da hiçbir yat?r?m gerektirmeden çok yayg?n
?ekilde kullan?lmaktad?r. Eski zamanlarda i? etüdünü zaman etüdü olarak
adland?rm??lard?r. Ancak tekni?in geli?imi sonucu özellikle günümüzde eski
ba?l???n yeterince tan?mlay?c? nitelikte olmad??? görü?ü ortaya ç?km??t?r(AKAL,
1997: 31).

 

1.1.2.      ??
Etüdünün Gerçekle?tirmek ?stedi?i Amaçlar        

 

·        
??in yap?lma ?eklini standartla?t?rmak;

·        
Ücret ödemelerinde kullanarak i?in
standart zaman?n? belirlemek;

·        
Uygun makine araçar?n? seçmek, optimum
parametrelerinin ve uygun sürecin belirlenmesiyle birim üretim maliyetlerini
minimize etmek;

·        
Uygun i? yeri düzeni ile malzeme
hareketi, i?çi hareketini ve i?çilerin bo? zamanlar?n? minimize etmek(YÜKSEL,
2013: 64);

·        
??gücünü e?itmek;

·        
Üretimde kullan?lan faktörteleri daha
etkin kullanarak, bu faktörlerden yararlanma oran?n? art?rmak(ÜÇÜNCÜ, 2015: 26).

1.1.3.      ??
Etüdünün Yararlar? ve Sak?ncalar?

 

??
etüdünün sa?lad??? ba?l?ca faydalar:

 

·        
??i yeniden düzenler ve bir tesisin
verimlili?ini art?r?r. Bu yöntem, normal olarak yap? ve donat?m için çok az
yat?r?m gerektirir veya hiç gerektirmez.

·        
?? etüdü sistematiktir. Bütün
uygulamalar?n çözümlenmesinde ve yeni uygulamalar?n geli?tirilmesinde, bir
i?lemin etkinli?ini etkileyen bütün etmenleri geri b?rak?lmaks?z?n incelemeye
al?r.

·        
?? etüdü, etkin bir üretim planlamas? ve
denetimi için temel say?lan performans standartlar?n?n belirlenmesinde günümüze
kadar geli?tirilmi? en do?ru yöntemdir.

·        
Ba?ar?l? i? etüdü uygulamalar? sonucunda
getirileri kendini gösterir ve bu ba?ar?l? uygulama sürecinde art?r?m
sa?lanmas?na devam eder.

·        
?? etüdü, her alanda uygulanabilen bir
araçt?r. El i?lerinin yap?ld??? ve makinenin kullan?ld??? yerlerde ba?ar?l? bir
?ekilde uygulan?r.

·        
Etkin bir inceleme arac?d?r. ?? etüdü,
sistematik oldu?u ve belirli bir i?lemin etkinli?ini etkileyen ve bütün
unsurlar?n hatal? oldu?u taraflar? an?nda ortaya koyan bir terimdir.

 

??letmeler
için i? etüdünün uyguland??? alanlar:

 

·        
??çi ücretlerini belirlemek;

·        
Maliyet hesaplar?n? yapmak;

·        
Malzeme, makina ve i?gücü kay?plar?n?
önlemek;

·        
Gereksiz ta??ma ve beklemeleri önlemek;

·        
?? verimini ve etkinli?ini art?rmak;

·        
??in elemanlar?na ayr?lmas? ve standart
zaman hesaplama(ÜÇÜNCÜ, 2015: 28);

·        
Performans ve temponu belirlemek;

·        
Tesis düzenlemek.

 

??
etüdünü uygulamada kar??la??labilecek çe?itli sak?ncalar:

 

??
etüdü sistematik çal??malar? zaman al?c?d?r. Bu sebeple, küçük i?letmeler
d???nda di?er bütün i?letmelerde i? etüdü çal??malar? yönetimin di?er faaliyet
alanlar?ndan ayr?lmal?d?r. ?? etüdü, i?i sürekli yapan birinin sorumlulu?unda
olmal? ve bu ki?iye ayr? bir yönetim görevi verilmemelidir.  

??
etüdü uzman? insanlar? ele ald???nda, e?er iyi bir yakla??m kullanamazsa,
yönetici ve i?çilerin olumsuz tepkilerini kazanm?? olur ve bu i?lerini istenen
?ekilde yapmalar?n? engeller.

??
etüdünün ba?ar?s?, sistematik olmas? ve her yerde sürekli olarak uygulanmas?
ile mümkündür. ??lerde tek tek elde edilen art?r?m yerine i?letmenin bütününde
etkinlik sa?lanmal?d?r. Bunun için, çal??anlar?n i? bilimini ö?renmesi gerekir;
bu durum zaman ve psikolojik sorunlara yol açar(ÜÇÜNCÜ, 2015: 29).

 

1.1.4.      ??
Etüdünün Temel A?amalar?

 

??
etüdünde temel olarak 8 a?amadan olu?maktad?r:

 

1.      Etüdü
yap?lacak i?in veya sürecin seçimi yap?l?r.

2.      En
uygun kay?t tekni?i kullanarak do?rudan gözlemle, olu?an her olay?n
kaydedilmesi. Böylece elde olan veriler en uygun inceleme ?ekli alacakt?r.

3.      Kaydedilen
durumun ele?tirilerek incelenmesi ve yap?lan her ?eyin s?ras?yla i?in amac?,
yap?ld??? yer, yap?lma s?ras? yapan ki?i, yap?ld??? yol bak?m?ndan gözden
geçirilmesi gibi belli hususlar göz önünde bulundurularak yap?lan her ?ey
tart???l?r.

4.      Bütün
ko?ullar göz önünde bulundurularak en ekonomik yöntem geli?tirilir.

5.      Seçilmi?
yöntemin kapsam?? oldu?u i? miktar? ölçülür ve bu i?in yap?lmas? için gerekli
standart zaman hesaplan?r.

6.      Yeni
yöntem ve bu yönteme ba?l? olarak gerekli zaman tan?mlan?r.

7.      Yeni
yöntemin ayr?lan süre ile birlikte onaylanarak standart uygulama olarak
yerle?tirilir.

8.      Yeni
standart iyi bir denetimle sürdürülür(AKAL, 1997: 38).

 

1.1.5.     
?? Etüdü ve ?nsan ?li?kisi

 

?yi
yönetilmi? bir i? etüdü çözümlemesi sistematik bir teknikdir. Zaman?n ve
çaban?n israf oldu?u yerleri tek tek ortaya ç?kar?r. Ortaya ç?kan israf?
önlemek için de bunun nedenlerini ara?t?r?r. Kay?plar?n nedenleri genellikle
kötü planlama, kötü örgütleme, yetersiz denetim, i?çilerin iyi yeti?tirilmemesi
veya yerle?tirilmemesi gibi hususlar olabilir. 

Yöneticiler,
ustaba??lar ve i?çiler genellikle i?lerini ellerinden geldi?i kadar iyi bir
?ekilde yapmaya çal??an, çal??kan ve dürüst insanlard?r. Kaynaklar? kullanmada
ba?ar?s?zl??a u?ramalar?n?n en önemli nedeni ise i? etüdünün örgütlenme ve
çal??ma performans? sorununa sistemli yakla??m konusunda yeti?tirilmemi?
olmalar? ve i? etüdünün önemini bilmemeleridir.

Üretim
verimlili?inin sa?lanmas? için i? etüdü konusu çal??anlara ve yönetici personele
ba?lang?çta aç?klanmal?d?r.

??letmede
alt düzeydeki yöneticiler, davran??lar?n? üst düzeydeki yöneticilerin
tutumlar?na göre ayarlarlar. Bu nedenle, i? etüdü uygulamalar?na, üst
yöneticilerden ba?lanarak destek sa?lanmal?d?r.

??
etüdü uygulamalar?nda, üst düzey yöneticilerin i? etüdünün önemine inand?klar?
kadar, ustaba??n?n tutumu da önemlidir. Ustaba??lar?n i? etüdüne inanmamalar?
ve buna ba?l? olarak gösterdikleri olumsuz davran??lar? etkili i? yapmay?
önler. Bu nedenle, i? etüdü uzman? çal??maya ba?lamadan önce, ustaba??na neyin,
niçin yap?laca??n?, i? etüdünün amaçlar?n? ve yap?lmas? gerekli i?leri tam
olarak aç?klamal?d?r. Çünkü aç?klamad??? takdirde ustaba?? i? etüdü
uygulamas?na direnç gösterir, i? etüdü uzman?na baz? zorluklar ç?karabilir(ÜÇÜNCÜ,
2015: 30).

 

??
etüdü uzman?nda bulunmas? gereken özellikler:

 

·        
E?itim: ?? etüdü uzman? en az standart
lise ya da dengi okul e?itimi alm?? olmal?d?r. Ancak, i? etüdü uzman?n?n
i?letme yönetimi, mühendislik ve benzeri dallarda üniversite e?itimi alm?? olmas?
daha uygundur.

 

·        
Uygulama: ?? etüdü uzman? adaylar?
gelecekte çal??mak istedikleri veya çal??acaklar? endüstride önceden uygulama
yapmal?d?rlar. Bu uygulama ayn? zamanda i?çi, ustaba?? ve uzman ili?kilerinin
geli?imine katk? sa?lar(ÜÇÜNCÜ, 2015: 32).

 

·        
?çtenlik ve Dürüstlük: Ancak do?ru ve
dürüst oldu?u zaman çal??anlar?n sayg? ve güvenini kazanm?? olur.

 

·        
?stek: ??inde gerçekten çaba göstermeli
ve canl? olmal?d?r.

 

·        
?nsanlarla ili?ki ve yak?nl?k kurma
becerisi: Her düzeydeki insanlarla geçinebilmelidir.

 

·        
?ncelik: Di?er ki?ilerle ince davranmak
anlam?na gelir. Yani i? etüdü uzman? di?er ki?ileri her durumda anlamaya
çal??mal? ve onlar? incitmemeye çal??mal?d?r.

 

·        
?yi görünü?: Düzenli, temiz ve yetkin
görünmelidir.

 

·        
Kendine 
güvenmesi: ?yi bir e?itim ve i? etüdünün ba?ar?l? olarak uygulanmas?
sonucu elde edilir(AKAL, 1997: 47).

 

1.1.6.     
?? Etüdü Teknikleri

 

?? etüdü temel olarak
iki ana teknikden olu?maktad?r.

·        
Metot etüdü

·        
?? ölçümü

 

 

1.1.6.1.           
Metot
Etüdü

 

Daha basit ve daha
etken yöntemlerin geli?tirilmesi, uygulanmas? ve maliyetlerinin dü?ürülmesi
amac? ile bir i?in yap?lmas?ndaki mevcut ve önerilen yollar?n dizgisel olarak
kaydedilmesi ve ele?tirilerek incelenmesidir.

Metot etüdünde yayg?n
olarak kullan?lan ?emalar vard?r ki, onlar? da a?a??daki ?ekilde
s?ralayabiliriz:

Süreç
s?ras?n? gösteren ?emalar;

Temel sürec ak?? ?emas?

Sürec ak?? ?emas?

?ki el süreç ?emas?

Zaman
ölçekli ?ema;

Çoklu etkinlik ?emas?

Hareketleri
gösteren diyagramlar;

Ak?? diyagram?

Gezi ?emas?

?p diyagram?

Süreç ?emalar?nda
herhangi bir i?in ya da i?lemin kaydedilmesi için be? standart sembol
kullan?l?r. Alt?nc? sembol i?lem ve kontrolün birlikte gösterildi?i semboldür.
Bunlar temelde süreci kaba ?ekliyle ortaya koymaya ve haritalamaya yarar. Söz
konusu semboller a?a??daki ?ekilde gösterilmektedir(BÜYÜK, 2013: 62).

      (http://enm.blogcu.com/isletmelerde-verimlilik-artiriminda-is-olcumu-teknigi-8/11722753,
2012).

 

(ÜÇÜNCÜ,
2015: 36).

 

 

 

Metot
etüdün a?amalar?:

 

1.      Üzerinde
metot etüdü yap?lacak i? seçilir.

2.      Seçilen
i?in mevcut durumda nas?l yap?ld???na ait bilgiler toplan?r ve standart kay?t
ortamlar?na aktar?l?r.

3.      Mevcut
metod ele?tirel yakla??mla incelenir ve irdelenir.

4.      Daha
iyi bir metot geli?tirilir.

5.      Geli?tirilmi?
metot uygulan?r.

6.      Son
a?amada ise uygulama izlenilir ve gerekli düzenlemeler yap?l?r(YÜKSEL, 2013:
65).

 

1.1.6.2.           
??
Ölçümü

 

            ??e
uygun nitelik ta??yan bir i?çinin, tan?mlanm?? bir performans ile belirli bir
i?i yapmas? için gereken bir zaman? belirlemek amac?yla geli?tirilmi?
tekniklerin uygulamas?d?r.

??
ölçümü uygulanmas? zorunlu üç temel unsur içerir:

 

·        
Belirli bir i?: Tan?mlanm?? ve
standartla?t?r?lm?? bir çal??ma metoduna sahip i?tir. 

·        
??e uygun nitelik ta??yan i?çi: Normal
i?çidir.

·        
Tan?mlanm?? performans: Etkin çal??ma
h?z?ndaki normal tempodur(ÜÇÜNCÜ, 2015: 68).

 

??
ölçümünün a?amalar?:

 

1.      Etüd
edilecek i? seçilir;

2.      ??
ile ilgili tüm veriler, metotlar ve i? elemanlar? kaydedilir;

3.      Kaydedilen
veriler sistematik bir ?ekilde incelenir;

4.      Uygun
i? ölçümü yöntemi ile her elemana ait zaman ölçülür;

5.      Gerekli
paylar dikkate al?narak standart zaman hesaplan?r;

6.      Bulunan
standart zaman, uygulamada kullan?lacak ?ekilde tan?mlan?r(YÜKSEL, 2013: 71).

 

Zaman
etüdü: Belirli ko?ullar alt?nda yap?lan belli bir i?in elemanlar?n?n zaman?n?
ve derecesini kaydederek ve bununla birlikte bu yolla toplanan verileri
çözümleyerek, o i?in tan?mlanan bir performansta yap?labilmesi için gereken
zaman?n? saptamakta kullan?lan bir i? ölçme yöntemidir.

 

Zaman
etüdünün a?amalar?:

 

1.      Zaman
etüdü yap?lacak olan i?in seçimesi;

2.      ??in
elemanlar?na ayr?lmas?;

3.      Her
i? eleman? için gözlem zamanlar?n?n belirlenmesi;

4.      Bir
i? eleman? için normal zaman?n hesaplanmas?;

5.      Son
olarak ise i?in standart zaman? bulunur.

Standart zaman = Normal çevrim
zaman? + Ki?isel dinlenme paylar? + Seyrek eleman zaman? + Zorunlu gecikme
zaman?

1.      Örnek:

Toplam
20 saatlik bir gözlem peryodunda önceden seçilmi? hata düzeyi ve güven
s?n?rlar? içinde standart zaman? hesaplanacak faaliyet için 1200 gözlem
yap?lmas? gerekti?i bulunmu? olsun. Bu gözlem sonucunda i?çinin % 90 çal??t???,
% 10 bo?ta oldu?u ve ortalama temposunun % 90 oldu?u saptanm?? olsun. Gözlem
süresi boyunca i?çi 50 parça üretsin ve tolerans?n da % 50 oldu?u varsay?ls?n.
Bu durumda faaliyetin standart zaman? ne olur?

GZ
= Gözlem Zaman? = 20 saat = 20 saat x 60 dakika / saat = 1200 dakika

Ho
= Tempo = % 90 = 0.90

p
= Çal??ma oran? = % 90 = 0.90

n
= Parça Say?s? = 50 adet

e
= Tolerans = % 50 = 0.5

SZ=GZxHoxp/n(1+e)

SZ=29.2dk(file:///C:/Users/okan/Desktop/YUSUF/END303+UYGULAMALAR+-+??+ÖLÇÜMÜ%20(1).pdf,
Eri?im Tarihi: 22.12.2017: 16).

2.      Örnek:

Bir
i?lemin etüdünde i?lem süresi 0,80 dakika olarak ölçülmü?tür. ??çinin temposu %
110 oldu?u tahmin edilmekte olup, toplam tolerans?n % 15 oldu?u bilinmektedir.
Temel zaman? ve standart zaman? hesaplay?n?z..

GZ=0,80
dak

D=%110

?=%
15

Temel
zaman: TZ=GZxD TZ=0,80×1,1=0,88dak

Standart
zaman: SZ=TZ (1+ ?)

SZ=0,88(1+0,15)=1.012dak

 

            ??i
elemanlar?na ay?r?rken uyulmas? gereken temel kurallar vard?r:

 

·        
Seçilen i? eleman?n?n belirli bir
ba?lama ve biti? noktas? olmal?d?r.

·        
??, e?itilmi? bir gözlemcinin rahat bir
?ekilde ölçebilece?i en küçük elemanlara ayr?lmal?d?r.

·        
?? elemanlar? mümkün oldu?unca i?in
do?al olarak birle?mi? ve aç?kça ay?rt edilebilen parçalar? aras?ndan
seçilmelidir.

·        
El ile yap?lan ve makine ile yap?lan
elemanlar ayr? ayr? al?nmal?d?r.

·        
Sabit elemanlar de?i?ken elemanlardan
ayr?lmal?d?r(YÜKSEL, 2013: 72).

 

Gözlem
zaman?: Zaman etüdü sürecinde gözlemlere dayal? olarak belirlenen ortalama
zamand?r.

Normal
zaman: Her bir i? eleman? için ortalama zaman hesapland?ktan sonra, bu de?erler
performans oranlama yöntemiyle ayarlan?r ve normal zamanlar elde edilir.

Standart
zaman: Her hangi bir i?in standart bir performansta tamamlanmas? için gereken
toplam zamand?r.

Performans
oranlama: Zaman etüdünü gerçekle?tiren uzman?n sübjektif yarg?s?n? yans?t?r.

Paylar:
Yorgunluk, ki?isel gereksinimler, önlenemeyecek gecikmeler gibi durumlar?  dikkate almak amac?yla belirtilen
yüzdelerdir.

Bunlar:

1.      Dinlenme
Paylar?;

2.      Seyrek
Eleman Paylar?;

3.      Zorunlu
Gecikme Paylar?;

4.      Özel
Paylard?r(YÜKSEL, 2013: 73).

 

Zaman
etüdünde örnek büyüklü?ü: Ön etütle elde edilen kronometre de?erleri
kullan?larak istenilen güvenirlik ve do?ruluk derecesini sa?lamak için kaç tane
gözlem de?erine ihtiyaç duyuldu?u aranmaktad?r.

 

(file:///C:/Users/okan/Desktop/YUSUF/END303+UYGULAMALAR+-+??+ÖLÇÜMÜ.pdf,
Eri?im Tarihi: 22.12.2017: 9).

 

??
örneklemesi: ??çilerin çe?itli i?lerde harcad??? zamanlar?n yüzdesinin
tahminini sa?lamaktad?r.

 

Avantajlar?:

 

·        
Zaman etüdüne göre daha az maliyetlidir.

·        
Çal??malar? yürütmek için gereken e?itim
ihtiyac? daha dü?üktür.

·        
Kronometre gibi ayr? bir araç
gerektirmemektedir.

·        
Çal??anlar aras?nda kesintiler ortaya
ç?ksa bile sonuçlarda hata olu?maz.

·        
Gözlemler istenen do?rulukta
gerçekle?tirilebilir(YÜKSEL, 2013: 76).

 

??
örneklemesinde temel ad?mlar:

1.
?? örneklemesine tabii tutulacak faaliyetin seçilir ve amac belirtilir
(örne?in, üretken ve bo? zamanlar?n?n belirlenmesi).

2.
Ba?lang?ç örneklemi alarak elemanlar?n toplam faaliyet zaman? içerisindeki
çal??ma oranlar? veya toplam gözlem içerisindeki paylar belirtilir (örne?in,
bir makinenin zaman?n % 90 oran?nda çal??t???n?n belirtilmesi).

3.
Çal??mada istenen do?ruluk oran? (mutlak hata miktar?) ve güven düzeyi
belirlenir.

4.
Gözlem yap?lacak tesadüfi zaman aral?klar? belirlenmelidir(bunun için tesadüfi
say?lar tablosu kullan?l?r).

5.
Gözlem say?s?n?n (örnek büyüklü?ü) hesab? ve yeterli olup olmad???
belirlenmelidir(file:///C:/Users/okan/Desktop/YUSUF/END303+UYGULAMALAR+-+??+ÖLÇÜMÜ.pdf,
Eri?im Tarihi: 22.12.2017: 1).

 

Örnek
Büyüklü?ü:

 

N:
?stenen gözlem say?s? (örnek büyüklü?ü) 

Z:
?stenen güvenirlik düzeyindeki standart sapma say?s?

P:
Örneklem içinde olu? oran?

D:
?zin verilen hata oran?

 

Kullan?lan
Formül:

N=PxZ2(1-p)
/D2

 

Örnek:

Örnek
Büyüklü?ü(istenen gözlem say?s?):

 

Bir
i?lemin örnekleme yolu ile incelenmesinde 100 gözlem yap?lm?? ve bunlar?n
50’inde Y eleman?na (olmama) rastlanm??t?r. Mutlak hata miktar?n?n ± %5, güven
s?n?r?n?n %95 olmas? istendi?ine göre yap?lan gözlem say?s?n?n yeterli olup
olmad???n? hesaplayal?m.

Z=1,96
(%95 güven s?n?r? için)

P=100?50=0.50

D=0.05

N=384
adet gözlem

Yap?lan
gözlem say?s? n=100, yap?lmas? gereken miktar ise N=384’dur. N>n oldu?undan
dolay? gözlem yetersizdir ve bu nedenle gözleme devam edilmelidir(file:///C:/Users/okan/Desktop/YUSUF/END303+UYGULAMALAR+-+??+ÖLÇÜMÜ.pdf,
Eri?im Tarihi: 22.12.2017: 2).

BACK TO TOP
x

Hi!
I'm Angelica!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out